Een steun die terugbuigt
De naam Beugel richt de aandacht op de gebogen steunen. In plaats van naar de achtergrond te verdwijnen, geven ze Gerrit Rietvelds stoel een open contour. Centraal Museum registreert het Beugel-ontwerp in 1927.1 Het kijkplezier zit in het volgen van een steun rond de zittende persoon en terug naar de vloer.
Het frame omsluit ruimte zonder die te vullen. De openingen doen mee: licht valt tussen de steunen door en het zitvlak leest als een betrekkelijk dunne laag ertussen. De stoel heeft een lichaam, maar geeft veel van de kamer terug.
Twee materialen, verschillende bochten
Het Centre Pompidou vermeldt bij zijn fauteuil gebogen staal, gevormd multiplex en houten armleuningen, met Gerard van de Groenekan als maker.2 Die materialen vervullen verschillende taken. Staal tekent de ondersteunende route; multiplex biedt een breder contactvlak; de armen markeren nog een plek waar lichaam en voorwerp elkaar ontmoeten.
Een beugel en een gevormde plaat hoeven niet dezelfde kromming te volgen. Hun verschil maakt de constructie leesbaar. Kijk eerst naar de zitrand en dan naar de ruimte ernaast: de ene bepaalt waar het lichaam komt, de andere laat de steun zichtbaar. Dunheid ontstaat hier uit de verhouding tussen onderdelen.
Een familie om nauwkeurig te bekijken
De musea documenteren verschillende Beugel-exemplaren. Hun maten en precieze materiaalbeschrijvingen horen bij die afzonderlijke registraties. Die variatie maakt de familie juist interessant: een ordenend idee kan verschillende uitvoeringen overleven.
Zodra je de beugels ziet, verandert de vraag. Waarom bevat de stoel zo weinig, wordt: hoe duidelijk verdeelt hij wat er wél is? Een doorlopende contour, een gevormd vlak en open lucht krijgen ieder een bruikbare rol.
