Koffie binnen een stoffenpresentatie
Het Velvet and Silk Café hoorde bij een tentoonstelling over damesmode in Berlijn in 1927. Lilly Reich en Ludwig Mies van der Rohe maakten een interieur waarin bezoekers tussen het tentoongestelde textiel konden zitten. Lange gordijnen vormden de ruimtes rond de tafels.1
Dat verandert de taak van een tentoonstellingsstaal. Een klein lapje laat je een stof tussen je vingers voelen. Een gordijn dat groot genoeg is om een zithoek te omsluiten laat je de val, de kleur en het effect op een kamer beoordelen. Bezoekers ontmoetten het materiaal op de schaal waarop een binnenhuisarchitect het zou gebruiken.
De rand van een gordijn kan een ingang markeren
Het verslag van MoMA noemt goudgeel, zwart fluweel en rode zijde. Het verbindt die kleuren ook met de vlag van de jonge Weimarrepubliek: de kleur van het café hoorde bij de publieke omgeving ervan.1
Het verschil tussen de stoffen doet even veel mee als hun kleuren. De dichte pool van fluweel en de glans van zijde vangen licht anders. Een donkere hangende baan kan de tafels erachter afschermen; een lichte kan de blik door de kamer trekken. Waar het gordijn ophoudt, verschijnt een opening zonder deurkozijn.
Zo kan stof een café ordenen. De randen helpen een bezoeker een weg te vinden; de vouwen verzachten de omtrek van een zithoek. Het materiaal blijft tentoongesteld terwijl het het werk van ruimteverdeling doet.
Het deel van de stoel dat je werkelijk aanraakt
Het werk van Reich aan een gevlochten stoel brengt die aandacht voor materiaal dichter bij het lichaam. De geschiedenis van TECTA schrijft haar en Mies het idee van het vlechten voor de Weißenhof-stoel toe, en Reich het uitwerken ervan samen met een meester-mandenmaker.2
Het latere exemplaar van TECTA op de afbeelding laat zien waarom dat een wezenlijke bijdrage is. Metalen buis tekent de omtrek van de stoel, maar het vlechtwerk maakt het brede vlak onder de zittende persoon en achter zijn rug. De keuze hoe het het frame overspant helpt bepalen hoe de stoel aanvoelt.3
In 1932 ging Reich de werkplaatsen voor weven en interieur van het Bauhaus leiden. De catalogus en de tentoonstelling van MoMA uit 1996 plaatsen die verantwoordelijkheden binnen haar loopbaan als ontwerper en architect.45
Het cafégordijn en de stoelzitting maken die loopbaan tastbaar. Het ene zet stof rond mensen; het andere draagt ze rechtstreeks. In beide doet het materiaal tussen de constructieve lijnen essentieel werk.
