Een vlak naast een lijn
De 514C biedt twee verschillende dichtheden van detail. Het gevlochten pitriet vraagt het oog veel strengen te volgen. Het gebogen metalen frame levert minder, maar langere lijnen. Het contrast maakt de stoel leesbaar zonder dat het ene materiaal op het andere hoeft te lijken.
Het Centraal Museum registreert de materialen als metaal en pitriet en noemt buigen en vlechten als technieken. De registratie vermeldt Dirk van Sliedregt als ontwerper en Gebroeders Jonkers als uitvoerder.1
Die gegevens doen ertoe, omdat een gevlochten stoel makkelijk tot een algemene uitstraling wordt teruggebracht. Dit object heeft een modelaanduiding, een specifieke makersvermelding en een eigen museumidentiteit: 34156.
Twee soorten continuïteit
Vlechten brengt afzonderlijke strengen samen tot een vlak. De lijnen blijven zichtbaar, maar hun herhaling laat het oog een groter oppervlak lezen. Wie dat oppervlak door zitting en rug volgt, ontdekt een ordening van vele kleine kruisingen.
Buigen geeft het frame een andere continuïteit. Een metalen lijn verandert van richting en blijft toch een lijn. Zij tekent de grenzen van de stoel en maakt de open ruimten zichtbaar.
Samen zorgen beide systemen voor een interessante visuele spanning. Het vlechtwerk oogt dicht naast het frame, terwijl het frame sober lijkt naast het vlechtwerk. De zitting wordt boeiender wanneer de aandacht tussen beide schalen beweegt en niet alleen op het silhouet blijft rusten.
Het museum dateert het object op 1960–1970 en vermeldt afzonderlijk dat het eerste ontwerp in 1961 op de Utrechtse meubelbeurs werd gepresenteerd. Zo kunnen de geschiedenis van een model en de datering van één object naast elkaar bestaan.1
Een huiselijk object in een grotere tentoonstelling
Het museum nam 514C later op in Dromen in beton, van 28 september 2019 tot 19 januari 2020. De tentoonstelling onderzocht het Utrechtse Kanaleneiland en Hoog Catharijne en de verwachtingen rond naoorlogse stedelijke modernisering.2
Die curatoriële omgeving geeft de stoel een groter gesprek om aan deel te nemen. Meubels kunnen een tentoonstelling over veranderende manieren van wonen binnenkomen en toch een kleine materiële wereld op zichzelf blijven.
Hier is die wereld bijzonder goed leesbaar: veel gevlochten lijnen ontmoeten enkele gebogen lijnen, en juist hun verschil helpt de hele stoel scherp te zien.