Het zijaanzicht verklaart de omtrek
Van voren lijkt de stoel breed en sterk symmetrisch. Ga naar de zijfoto en de kruisende gebogen delen worden veel makkelijker te volgen. Hout gaat door het middengebied en spreidt zich naar de voeten, wat het kenmerkende silhouet van een klapstoel oplevert.
Het rode fluweel voert een ander soort oppervlak in. Waar de walnoot een lijn bepaalt, biedt de stof een zacht veld. Het contrast is helder nog voordat de dateringen van het museum in beeld komen.
Twee data bezetten één object
Het Met beschrijft de stoel als negentiende-eeuws met eerdere onderdelen, en het textiel als vijftiende-eeuws. Het noemt deels gedraaide en gesneden walnoot naast rood effen fluweel.1
Die details maken het object een ontmoetingspunt van verschillende geschiedenissen. Een oud textiel dateert het frame eromheen niet automatisch. Evenzo maakt een latere samenstelling het eerdere onderdeel niet onbelangrijk. De zinvolle vraag is hoe de delen zich tot elkaar verhouden, en niet welke enkele eeuw aan alles tegelijk kan worden gehangen.
Een andere savonarola heeft een andere geschiedenis
Het Met bewaart een andere savonarolastoel van walnoot, inventarisnummer 37.80.18, gedateerd op de vijftiende of zestiende eeuw. Dat eerdere voorbeeld biedt een nuttige vergelijking voor het voortbestaan van de vorm.2
De gedeelde naam maakt de twee objecten niet uitwisselbaar. Hun catalogusdateringen betreffen bepaalde stoelen en geen regel dat elk kruisend frame bij de renaissance hoort. Een silhouet kan voortbestaan via revival, reconstructie en het hergebruik van oudere onderdelen.
Zet de twee verslagen in gedachten naast elkaar: het ene dateert een eerdere stoel; het andere beschrijft een later samenstel. Het verschil wordt interessanter zodra de bekende vorm niet langer een automatisch antwoord levert.
De verbindingen verdienen net zoveel aandacht als de vormgeving
Kijk opnieuw naar waar de houten curven kruisen en waar het textiel de bovenconstructie ontmoet. Dat zijn de plekken waar afzonderlijke elementen de stoel worden die nu in het museum staat. De foto's laten ons die verhoudingen lokaliseren, al kunnen ze geen volledige geschiedenis van de samenstelling leveren.
Het object beloont een gelaagde beschrijving. Zijn vorm hoort bij een lange stoeltraditie, zijn huidige samenstelling heeft een negentiende-eeuwse datum, en zijn fluweel draagt een eerdere. Die feiten samen vasthouden bewaart het ongewone aan deze stoel: verschillende periodes blijven fysiek aanwezig in één schijnbaar eenvormig meubelstuk.