De extra stoel krijgt een standpunt
Een klapstoel heeft twee levens. Open moet ze een overtuigende plek om te zitten maken. Dicht moet ze veel minder van de kamer bezetten. Plia maakt de verhouding tussen die standen zichtbaar: de framedelen en de zitting ontmoeten elkaar bij één geconcentreerde verbinding in plaats van als een verzameling losstaande scharnieren te verschijnen.
Het ontwerp van Giancarlo Piretti is door MoMA vastgelegd in 1967, met Anonima Castelli uit Bologna als fabrikant. Het museum noemt haar zowel een klap- als een stapelstoel. Berging hoorde daarmee bij de identiteit van het object en was geen bijgedachte die aan een gewone vaste stoel is toegevoegd.1
Drie bewegingen op hetzelfde ontmoetingspunt
Het verslag van Castelli licht het scharnier met drie schijven eruit. In de open stoel spreiden aparte delen zich in een dragende opstelling. Terwijl de stoel dichtklapt, veranderen hun verhoudingen rond datzelfde kleine gebied. De compactheid van de verbinding laat een ingewikkelde beweging ongewoon leesbaar lijken.2
De National Gallery of Victoria beschrijft haar Plia via de panelen van zitting en rug in een raamwerk waarvan de delen om nokken zwenken. Het is een kortaffe collectiebeschrijving, maar ze richt de aandacht precies op de nuttige plek: de verbinding naast de zitting.3
Denk aan die verbinding als een overeenkomst tussen bewegende delen. Een zitting kan niet simpelweg uit de weg kantelen terwijl de poten hun volle open voetafdruk blijven bezetten. Elk deel heeft een route naar de opgeborgen stand nodig die de andere tegemoetkomt. Plia brengt het probleem samen, mechanisch en visueel.
Een stoel met minder visueel gewicht
De versie met doorzichtige panelen maakt het raamwerk bijzonder makkelijk te lezen. Je kunt door de zitting en de rug heen kijken in plaats van twee dichte vlakken tegen te komen. De metalen omtrek wordt prominent, terwijl het zitvlak minder van de kamer erachter lijkt te onderbreken.
MoMA benoemt verchroomd staal, gegoten aluminium en ABS-kunststof in haar bepaalde exemplaar. Dat precieze verslag is leerzamer dan elke doorschijnende vintagestoel als hetzelfde materiaal beschrijven. Het ontwerp combineert verschillende materialen omdat het dunne frame, de plaatselijke verbinding en de brede panelen verschillende taken hebben.1
Doorzichtigheid haalt de fysieke voetafdruk van het object niet weg. Ze verandert haar visuele aanwezigheid. Een rij van deze stoelen kan de vloer en het omringende meubilair door de zittingen heen zichtbaar laten, wat een ander effect is dan een rij massieve gestoffeerde ruggen.
Ruimte maken nadat mensen weggaan
Castelli presenteert Plia nog altijd binnen zijn producthistorie en verwijst lezers naar de winkel van Anonima Castelli. De stoel blijft zinnig als meubilair voor kamers waarvan het gebruik verandert.2
Het nuttige laatste aanzicht is van de zijkant, met de stoel dicht. De spreiding van het open frame is versmald, en de zitting heeft zich erbij gevoegd. Een object dat om een plek aan de tafel vroeg vraagt nu om een veel kleinere plek om te wachten. De kleine verbinding heeft beide levens geordend.