Ontwerpverhaal

13Eighty: wat de gaatjes aan een kunststof stoel toevoegen

Een gaatje kan een detail van een stoel zijn, maar ook het hoofdidee worden. Bij 13Eighty gebruiken Scholten & Baijings talrijke kleine perforaties om het uiterlijk, de tastbaarheid en de omgang met regen van de kunststof schaal te veranderen. Afwezigheid wordt een materiaalkeuze.

Lichtblauwe geperforeerde schaal op een slank vierpotig frame, met licht door kleine openingen.
PatinaHall editorial reconstruction. It is not a documentary photograph. Redactionele reconstructie, geen documentaire foto. Kleine openingen maken de textuur en transparantie van een schaal deel van het uiterlijk van de stoel.
Op deze pagina
Kernfeiten en inzichten

In het kort

Onderwerp
13Eighty chair
Artikeltype
Ontwerpverhaal
Laatst beoordeeld
26 oktober 2026

Drie dingen om te onthouden

  1. De perforaties verschillen in grootte en veranderen de visuele textuur van de schaal.
  2. HAY beschrijft het aanpassen van de gaatjes als onderdeel van het ontwikkelen van flexibiliteit en comfort.
  3. De ontwikkelingsperiode van de studio en de datum van HAY’s latere artikel zijn verschillende feiten.

Begin bij wat ontbreekt

Een kunststof stoel kan een groot, doorlopend oppervlak aan de ruimte tonen. 13Eighty breekt dat oppervlak op in een patroon van materiaal en openingen. De schaal blijft herkenbaar, maar het oog hoeft kunststof niet langer als één ononderbroken vlak te lezen.

Het werkoverzicht van Scholten & Baijings dateert het project op 2014–2017 en noemt HAY als opdrachtgever. Het beschrijft meer dan 1300 perforaties en uitvoeringen met en zonder armleuningen op gepoedercoate stalen frames.1

De gaatjes bepalen daarmee de ordening van de hele schaal. Hun herhaling behoort tot het karakter van de stoel, in plaats van een klein accessoire te zijn dat pas na het bepalen van de hoofdvorm is toegevoegd.

Een schaal laat de ruimte doorschemeren

De studio beschrijft transparantie en een spel van licht en schaduw. Door de openingen doet de achtergrond mee in het oppervlak: een schaal kan haar omtrek behouden en toch visueel minder aaneengesloten lijken.1

Ook de verschillen in grootte tellen mee. Een herhaald gaatje is een eenvoudig element, maar variatie kan het patroon over de kunststof laten bewegen. Wat op afstand gelijkmatig lijkt, krijgt van dichtbij een ander ritme.

Er zijn twee oppervlakken om te volgen: de gevormde schaal zelf en het veranderende veld van perforaties. Licht kan dat tweede vlak bijzonder zichtbaar maken en de openingen veranderen in een patroon van heldere punten of schaduwen.

Een schaal en vergrote variabele perforaties verklaren textuur, licht en afwatering op conceptuele wijze.
Een schaal en vergrote variabele perforaties verklaren textuur, licht en afwatering op conceptuele wijze. Eigen schema, niet op schaal. Original PatinaHall schematic, not to scale.

De gaatjes doen mee aan het ontwikkelproces

HAY noemt zowel Stefan Scholten als Carole Baijings en beschrijft twee jaar waarin de gaatjes werden aangepast. Volgens de fabrikant was het doel flexibiliteit en comfort te ontwikkelen en tegelijk een lang meegaande stoel te behouden.2

In dat verhaal is perforatie meer dan een grafische keuze. Materiaal weghalen verandert ook de vraag die aan de schaal wordt gesteld. De ontwikkeling verbindt het uiterlijk met de manier waarop de stoel een lichaam kan ontmoeten.

Een patroon krijgt een dagelijkse taak

De studio geeft de gaatjes nog een functie: regenwater laten wegstromen wanneer de stoel buiten wordt gebruikt. Dezelfde openingen die een visuele textuur maken, bieden ook een antwoord op water dat op een zitting terechtkomt.1

De ene lezing hoeft de andere niet te verdringen. Kijk door de schaal, volg het patroon of stel je voor hoe regen een uitweg vindt. 13Eighty laat veel kleine afwezigheden optellen tot een helder ontwerpidee.

OnderzoeksnotitiesBewijs, verbanden en beperkingen

De studio en HAY leveren het ontwikkelingsverhaal. Hun uitspraken over comfort en afwatering worden aan hen toegeschreven en niet als onafhankelijke prestatietests gepresenteerd; uit een illustratie wordt geen exact aantal gaatjes afgeleid.

Bewijskaart

Verbonden onderwerpen en bewijs

Beoordeelde verbanden

  • 13Eighty chairontworpen doorStefan Scholtengedocumenteerd

    De gezamenlijke studio noemt Stefan Scholten en Carole Baijings als ontwerpers van 13Eighty en dateert de ontwikkeling op 2014–2017. Ze beschrijft meer dan 1300 perforaties. HAY’s artikel uit 2018 is een later verslag, geen exacte ontwerpdatum.

    Beoordeeld 26 oktober 2026 door de redactie van PatinaHall.
    • Bron 1Work or object record and accompanying maker account: 13Eighty chair. 13Eighty Chair
    • Bron 2Work or object record and accompanying maker account: 13Eighty chair. 13Eighty Chair by Scholten and Baijings
  • 13Eighty chairontworpen doorCarole Baijingsgedocumenteerd

    HAY en de gezamenlijke studio noemen Carole Baijings naast Stefan Scholten. HAY beschrijft twee jaar waarin de gaatjes werden aangepast om flexibiliteit en comfort te ontwikkelen; de studio verklaart ook afwatering en veranderende transparantie. Dit zijn toegeschreven ontwikkelingsverhalen, geen onafhankelijk gemeten comfort- of belastingstest.

    Beoordeeld 26 oktober 2026 door de redactie van PatinaHall.
    • Bron 1Work or object record and accompanying maker account: 13Eighty chair. 13Eighty Chair
    • Bron 2Work or object record and accompanying maker account: 13Eighty chair. 13Eighty Chair by Scholten and Baijings

Onderzoeksspoor

Bronnen en verder lezen

  1. 13Eighty ChairScholten & BaijingsGeraadpleegd 26 oktober 2026
  2. 13Eighty Chair by Scholten and BaijingsHAYGeraadpleegd 26 oktober 2026