De banden vertellen je waar het vlak draait
De stoel is laag en breed. Zijn zitting verzamelt het lichaam terwijl de rug zich erboven opent. Drie steunen tillen de houten vorm vrij van de vloer en laten lucht onder de massa.
Bij LACMA zijn de vastgelegde materialen pau marfim en angelim pedra. Hun contrasterende tonen maken de opeenvolgende stroken makkelijk te volgen. Het oog leest elke richtingsverandering via de banden, ongeveer zoals hoogtelijnen een landschap helpen verklaren.1
Dit is een nuttig onderscheid tussen versiering en constructie. De kleuren bevallen ons, maar ze laten ook zien wat de stoel doet. Een curve die in één donkere houtsoort moeilijk te beoordelen zou zijn, wordt zichtbaar door de herhaalde toonwisselingen.
Een familie stoelen, geen enkel recept
Tenreiro ontwikkelde de Three-legged Chair rond 1947. Bewaarde exemplaren hoeven niet precies hetzelfde palet te hebben. Carpenters Workshop Gallery beschrijft versies met tussen twee en vijf houtsoorten; het exemplaar met vijf houtsoorten combineert imbuia, peroba, pau-marfim, roxinho en mogno.
Het verslag van de galerie vestigt de aandacht op de moeilijkheid van het vormen van dichte hardhoutsoorten en het samenbrengen van de contrasterende stroken in de uiteindelijke vorm. Dat is heel iets anders dan simpelweg strepen op een afgewerkte stoel verven. Kleur, vakmanschap en meetkunde moeten samen worden bedacht.2
De variatie hoort bij het plezier van het kijken. Het ene exemplaar leest via een sterk licht-donkercontrast; een ander biedt een ingewikkelder ritme. Het herkenbare ontwerp overleeft die verschillen omdat zijn verhoudingen en doorlopende houten vlak de compositie samenhouden.
De vaardigheden waren er al
Tenreiro groeide op in een familie van meubelmakers in Portugal en bouwde zijn werkende leven later op in Rio de Janeiro. Het curatoriële verslag van Casa Zalszupin verbindt zijn ambachtelijke opleiding met technisch tekenen, kunststudie en werk bij meubelbedrijven die historische stijlen produceerden.
Het moderne werk verscheen niet omdat hij die vaardigheden was vergeten. Het gaf ze een andere richting. Hetzelfde verslag benoemt Poltrona Leve, uit 1942, als een keerpunt in zijn eigen begrip van zijn meubelpraktijk.3
Die achtergrond helpt verklaren waarom de Three-legged Chair zowel zorgvuldig bewerkt als ongewoon vrij kan aanvoelen. De vorm vraagt veel van het materiaal, en toch laat het oppervlak de inspanning terugtreden in een helder visueel idee.
Wanneer het meubilair de vloer verlaat
Vanaf het einde van de jaren 1960 wijdde Tenreiro zich meer volledig aan de kunst. Zijn reliëfs brachten herhaalde elementen, kleur, open ruimtes en schaduwen samen in composities aan de wand. De tentoonstelling van Casa Zalszupin plaatste die werken naast het meubilair en nodigde uit tot een gesprek ertussen.3
Kom na het bekijken van een reliëf terug bij de stoel en de strepen voelen anders. Ze zijn niet langer louter een mooie houtkeuze. Ze zijn één manier waarop een kunstenaar-maker herhaling beweging liet voortbrengen—en een stevig houten object overhaalde om bijna zwevend te lijken.