Een plant kan vlak blijven of de omtrek binnengaan
Er is een nuttig verschil tussen een bloem op een kast zetten en een plant de vorm van de kast laten beïnvloeden. Het eerste kan de onderliggende doos ongewijzigd laten. Het tweede begint de randen, de steunen en de ruimtes tussen de delen te veranderen.
Het Musée de l'École de Nancy beschrijft beide tendensen in Gallés meubilair: natuurlijke onderwerpen in marqueterie en natuur die de vormen zelf ingeeft. Zijn ruimere collectie plaatst die experimenten tussen interieurs die voor eten, slapen, lezen en werken zijn ontworpen.2
Het onderscheid geeft het oog een eenvoudige taak. Zoek eerst het botanische beeld. Volg daarna het omringende houtwerk en vraag waar de lijn van de plant voorbij het beeld doorloopt.
De kast draagt meer dan één soort hout
De Ombellifères-kast van The Met, gedateerd rond 1900, heeft een beuken korpus en gesneden elementen. De vastgelegde materialen bevatten ook zebranofineer en verschillende houtsoorten in de deurdecoratie, waaronder esdoorn, kastanje, satijnhout en walnoot.1
Die verschillen maken een beeld mogelijk zonder alleen op verf te vertrouwen. Een bleek stuk kan zich tegen een donkere buur aftekenen; nerf kan richting binnen de gekozen omtrek toevoegen. Het hout levert zowel het materiaal van het meubel als deel van het beeld op zijn voorkant.
Kijk goed naar de grens van een steel of blad. De vorm hoort bij de schikking van de maker, terwijl de variaties erbinnen uit het materiaal komen. Geen van beide werkt volledig alleen.
De steel wordt een manier om over steun te denken
Het lesonderzoek van het Nancy-museum beschrijft een Gallé-standaard uit 1902–03 met twee niveaus en vier steunen, gevormd rond het idee van een schermbloem. De uitspreidende plantvorm helpt de verhouding tussen rechtopstaande onderdelen en bredere horizontale vlakken ordenen.3
Dit is een ander gebruik van natuur dan een vlak bloemenpaneel. Een steel splitst zich; een meubelstuk moet smalle steunen met een breder blad verbinden. De analogie geeft de ontwerper een familie lijnen en verbindingen om te onderzoeken.
Het betekent niet dat een houten kast precies werkt als een levende plant. Het interessante zit in hoe observatie een andere manier kan bieden om de ontmoeting tussen delen te tekenen.
Een kamer kon botanisch worden zonder een tuin te worden
Gallé was één deelnemer in een ruimere Nancy-meubelcultuur. Het museum onderscheidt zijn werk van dat van Majorelle, Vallin en andere makers, en merkt op hoe naturalistisch meubilair via catalogi ook bescheidener klanten bereikte.2
Die breedte doet ter zake omdat er geen enkele formule was om natuur binnen te brengen. De ene maker kon zich op een versierd paneel concentreren, een andere op een krommend frame of een samenhangende kamer.
Bij Gallé begin je bij het kleinste zichtbare blad en volg je zijn richting naar buiten. Op een bepaald punt beginnen het beeld en het meubel een lijn te delen. Daar wordt het botanische onderwerp bijzonder lonend om naar te kijken.