Een tentoonstelling vóór de catalogus
Superonda kwam voort uit de omgeving rond Superarchitettura, de tentoonstelling van 1966 in Pistoia die met Archizoom en Superstudio wordt verbonden. Drawing Matter bewaart foto's en beschrijft een vroeg gestreept prototype tussen de grote, kleurrijke objecten van de expositie. Sergio Cammilli van Poltronova kwam het ontwerp daar tegen.3
Dat begin helpt verklaren waarom de bank zo weinig op een beleefd gestoffeerd ameublement lijkt. Het experiment betrof gedrag en verwachtingen even veel als vorm. Wat zou er gebeuren als de inrichting van een kamer minder vastomlijnd werd? Wat als de bewoner het object kon herschikken in plaats van simpelweg een kussen te kiezen?
Het productiemodel hoort bij 1967. Het verslag van het Indianapolis Museum of Art benoemt Archizoom als ontwerper, Poltronova als fabrikant en vinyl over schuim als materiaalopbouw.2
De snede levert beide helften
De fabrikant beschrijft een polyurethaanblok dat door een S-vormige insnede wordt verdeeld. De twee delen die daaruit voortkomen kunnen op verschillende manieren tot elkaar staan. De snede doet daarom twee dingen: ze maakt de stukken en geeft ze de contouren die het herschikken interessant maken.1
Een rechte verdeling zou twee gewone platen opleveren. Een golvende verdeling maakt wisselende dieptes en hellingen. In het schema hoort één rand bij beide stukken: wat de ene helft opgeeft, ontvangt de andere. Het paar kan een blok opnieuw opbouwen of in afzonderlijke vormen uiteengaan.
Dat is een nuttig verschil tussen een curve aan een bank toevoegen en een curve de bank laten voortbrengen. Je hoeft geen verborgen conventioneel houten lichaam onder de golf te vermoeden. Het gevormde schuim staat centraal in de constructie.
De gladde, glanzende hoes laat het volume helder lezen. Naden en weerspiegelingen volgen het oppervlak, zodat het oog kan opnemen waar het stijgt, daalt of van richting verandert.
Een kamer zonder één voorgeschreven houding
Een gewone bank stemt haar delen af op een tamelijk vaste zithouding. Zitting onder, rug erachter, armleuningen aan de zijkanten. Superonda maakt die aanwijzingen losser. Poltronova presenteert haar als bank, bed of chaise longue, afhankelijk van de verhouding tussen haar twee delen.1
De stukken verplaatsen verandert de plekken die beschikbaar zijn om te zitten of te liggen en de ruimte die eromheen blijft. De kamer neemt aan het experiment deel.
De historische foto's zijn nuttig omdat ze mensen naast het idee zetten. Het verslag van Drawing Matter verbindt het ontwerp met onconventionele posities van zowel object als gebruiker. Het doel was niet louter een bekende bank een nieuwe omtrek te geven.3
De volgende opstelling is nog beschikbaar
De visuele kracht van Superonda komt uit een kleine reeks beslissingen: twee delen, een gedenkwaardige snede en een oppervlak dat het volume opvallend maakt. Het ontwerp heeft geen ingewikkeld zichtbaar mechanisme nodig om van rol te veranderen.
Zodra de stukken bewegen, beweegt de lege ruimte met ze mee. Er kan een gat verschijnen waar de bank doorlopend was; een nieuwe plek om te liggen kan een conventionele zitting vervangen. Het meubel houdt zijn materiële identiteit vast terwijl de kamer nog een mogelijke opstelling krijgt.