Gebruikt hout heeft nog steeds een ontwerp nodig
Afvalhout arriveert met verschillen die er al in zitten: kleur, slijtage, nerf en sporen van vroegere oppervlakken. Piet Hein Eeks kast maakt die verschillen deel van een samengesteld voorwerp. Het materiaal is een begin van het werk, geen vervanging ervan.
Het Louis Kalff Instituut vermeldt dat Eek in 1990 afstudeerde met een sloophouten kast en aandacht wilde vragen voor gebruikte materialen. Het plaatst het voorwerp binnen een praktijk die later ontwerp en productie samenbracht.1
Het oppervlak heeft twee soorten orde
Van een afstand heeft een kast een leesbaar lichaam: randen, deuren en ruimtes om dingen op te bergen. Dichterbij wordt zijn front een verzameling verschillende stukken. Grote verdelingen op meubelformaat en kleine verschillen op materiaalschaal bezetten hetzelfde oppervlak.
Dat maakt selectie belangrijk. Een licht stuk naast een donker maakt contrast; meerdere vergelijkbare stukken kunnen een rustiger gebied vormen. Het vorige leven van het hout levert mogelijkheden, maar de maker moet nog steeds bepalen hoe ze elkaar ontmoeten.
Het visuele ritme kan terloops lijken terwijl het geduldige ordening vraagt. Afgedankt materiaal laat het rangschikken, passend maken en afwerken niet verdwijnen.
Een werkplaatsvraag groeit tot een praktijk
Spectrum verbindt Eeks afstudeerkast met eenvoudige materialen, productie in zijn eigen werkplaats en een blijvende belangstelling voor techniek en ambacht. De latere samenwerking omvatte een eerbetoon aan Martin Visser, eveneens een ontwerper voor wie heldere constructie een serieuze zaak was.2
Die verbinding is nuttig omdat ze de kast binnen het meubelmaken houdt. De aantrekkingskracht beperkt zich niet tot de ontdekking dat oud hout interessant kan ogen. Ze vraagt ook welk werk, welke uitrusting en welke beslissingen het beschikbare materiaal in iets bruikbaars kunnen veranderen.
Een familie is niet het afstudeervoorwerp
Eeks huidige productregistratie biedt kasten met verschillende combinaties van deuren en laden, inclusief hoogglansafwerkingen. Dat zijn latere configuraties binnen een doorgaande familie. Hun maten beschrijven niet het oorspronkelijke afstudeerwerk.3
Het verschil tussen die schalen blijft de nuttigste manier om te kijken: eerst de volledige kast, dan de losse stukken hout en daarna weer de kast. Het materiaal behoudt zijn variatie terwijl het meubel het nieuwe verhoudingen geeft. De reststukken zijn nog niet klaar met eisen stellen aan degene die ermee werkt.