Een deur moet ergens heen
Een kast neemt meer ruimte in wanneer zijn deur opengaat. A’dammer beantwoordt dat alledaagse feit met een roldeur die naar de achterkant van de kast beweegt. De kamer hoeft geen draaiend paneel op te vangen. Aldo van den Nieuwelaars ontwerp voor Pastoe maakt de reis van de deur tot het herkenbaarste kenmerk van de kast.1
De smalle zuil en afgeronde bovenrand horen bij die reis. Volg de voorkant naar boven en stel je voor dat de roldeur rond de bocht verdergaat. De herhaalde horizontale lijnen maken het bewegende oppervlak ook in stilstand leesbaar.
Een vertrouwd voorwerp op een andere schaal
Pastoe dateert het ontwerp op 1978 en verbindt de naam met de Amsterdamse straatpaaltjes. Die associatie helpt omdat ze begint met een herkenbare verticale vorm in plaats van een abstracte stijlclaim. In huis heeft de zuil planken en een beweegbaar front gekregen.1
Door zijn verhoudingen kan hij bijna als een vrijstaand herkenningspunt in de kamer verschijnen. Toch kan de voorkant ook een ander tafereel tonen: de voorwerpen achter de roldeur. Openen verandert de aanblik zonder ernaast een deurvormig voorwerp toe te voegen.
De roldeur bewerkt het zicht
Opbergmeubels verrichten twee taken voor het oog. Ze kunnen dingen ordenen en verbergen. Bij een gedeeltelijk geopende roldeur bestaan die taken naast elkaar: het ene deel wordt een uitstalling, het andere blijft achter een regelmatig geribbeld oppervlak.
Domus plaatst A’dammer in Pastoes voortdurende experimenten met opbergen, naast modulaire systemen en latere kastontwerpen. Het is één antwoord op een terugkerende productie- en woonvraag: hoe moet de buitenkant van een kast zich verhouden tot de inhoud?3
Verwar het mechanisme niet met een constructietekening. De artikelschets verklaart de route en het verschil met een scharnierdeur zonder de precieze interne onderdelen van een bepaalde uitvoering te claimen.
Een eigen stem in een langere geschiedenis
Kunsthals jubileumtentoonstelling presenteerde Pastoe via archieven, omgevingen en samenwerkingen. Dat bredere beeld helpt voorkomen dat een herkenbaar model de hele geschiedenis van zijn fabrikant wordt.2
A’dammer heeft een bijzonder heldere eigen bijdrage. Zijn opbergfront kan zich in het voorwerp terugtrekken in plaats van nog een stuk kamer op te eisen. De herkenbare gebogen zuil is ook een plek waar een deur heen kan.