Een vertrouwde stoel, een onverwachte lengte
Lathe VIII laat herkenning het werk doen. Het V&A beschrijft een tweezitter die één negentiende-eeuwse stoel tot twee lijkt uit te rekken. De vertrouwde stoel blijft het referentiepunt, terwijl de schijnbare verlenging de schaal van het hele object verandert.2
Dat is een toegankelijke vorm van vervorming. Je hoeft de geschiedenis van het model niet te kennen om te merken dat er iets met een gewone zitvorm is gebeurd.
Het studiorecord voor Lathe VIII noemt grijs gepatineerd brons en geborduurde stof, met het jaar 2008. Die combinatie geeft de schijnbaar uitgerekte vorm een tastbare aanwezigheid: metaal en stoffering maken van de visuele gedachte een meubel.1
Een beeldbewerkingstruc van een vriend
Brajkovics uitleg over het bredere Lathe-idee begint met een moment tussen studenten. In het gedeelte over 2003 op zijn tijdlijn herinnert hij zich hoe zijn vriend Jori Spaa hem tijdens zijn studie aan Design Academy Eindhoven een functie met één pixelrij liet zien. Hij verbond die mogelijkheid uit beeldbewerking met het idee om een stoel te maken.3
De herinnering gaat over Lathe I en het begin van de reeks. Ze biedt een menselijke ingang tot het experiment: een gereedschap wordt interessant doordat iemand een ander laat zien wat ermee kan.
Voor iemand met belangstelling voor meubels roept dat een bruikbare vraag op. Wat gebeurt er wanneer een bewerking uit een plat beeld een manier wordt om een object met volume te bedenken?
Genoeg herkenning om de grap te delen
VIII geeft dat grotere experiment een bijzonder sociale contour. De beschrijving van het V&A gaat van één stoel naar een tweezitter. De schijnbare vervorming suggereert zo ook een verandering in hoe mensen zich rond het object kunnen verzamelen.2
Het effect hangt af van voldoende herkenning van de beginvorm. Als elk aanknopingspunt verdween, zou de indruk van een uitgerekte stoel verloren gaan. De vertrouwde contour maakt de verandering leesbaar.
Bekijk het als een veranderd beeld dat ruimtelijk is geworden: een herinnerde stoelvorm, een verrassende lengte, brons en geborduurde stof. De oorspronkelijke herkenning blijft naast de nieuwe vorm aanwezig en nodigt het oog uit om tussen beide heen en weer te gaan.