Begrijp eerst hoe groot ze is
Op een kleine foto kan Carlton op een kleurrijk bureau-object lijken. MoMA legt haar exemplaar vast op ongeveer 197 centimeter hoog en 191 centimeter breed. De huidige specificatie van de fabrikant plaatst haar in beide richtingen eveneens rond twee meter.12
Die maat verandert de ontmoeting. Het object richt zich tot een staande persoon en eist een stevig stuk van de kamer op. De open omtrek laat de wand erdoorheen zichtbaar, maar haar aanwezigheid is nadrukkelijk.
Stel je voordat je aan de boeken denkt voor dat je haar nadert. De centrale verticalen, uitstekende schappen en rijzende diagonalen ordenen een veld rond het lichaam. Het meubel is deel van de ruimtelijke compositie van de kamer geworden.
De diagonaal komt de boekenkast binnen
Een conventionele boekenkast biedt herhaalde horizontale schappen binnen een rechtlijnige grens. Carlton onderbreekt dat ritme met hellende planken, open wiggen en een breed vertakt silhouet.
Een diagonaal maakt zwaartekracht zichtbaar. Een boek dat tegen een vlak leunt heeft een andere verhouding tot zijn buren dan een rij die tussen twee rechtopstaande einden wordt gehouden. Lege vakken worden eigen vormen in plaats van uitwisselbare openingen.
De opstelling die daaruit volgt hoeft niet verdedigd te worden als de efficiëntste manier om het grootste aantal boeken te bergen. Ze geeft de objecten die erin worden gezet een zichtbaar bijzondere omgeving. Een kleine groep delen kan deel van de compositie worden, terwijl een leeg gedeelte als kleur en vorm actief blijft.
Laminaat brengt een andere taal
De materialen zijn hout en kunststoflaminaat. De afwerking levert kleur en patroon met een directheid die heel anders is dan die van een kast die om bewondering voor de vlam van duur hout vraagt.1
Memphis presenteerde haar eerste collectie in 1981 in Milaan. Het verslag van het V&A plaatst Sottsass tussen een jongere internationale groep die felle kleur, patroon en verwijzingen gebruikte om ingehouden opvattingen over goede smaak uit te dagen.3
Carlton maakt die keuzes moeilijk af te doen als een oppervlak dat is opgebracht nadat het serieuze ontwerp klaar was. Kleur onderscheidt de delen, legt nadruk op hun richtingen en helpt het oog het geheel ordenen. De decoratieve beslissingen dragen bij aan hoe de constructie wordt gelezen.
Wat in een kamer hoort is een culturele beslissing
Een boekenkast kan zo ontworpen zijn dat ze achter haar inhoud terugtreedt. Carlton neemt aan dat meubilair ook aandacht op eigen gronden kan verdienen. Die beslissing verandert de balans tussen object, bewoner en kamer.
Sommige interieurs kunnen zo'n sterke aanwezigheid opnemen; andere gaan erom draaien. Beide uitkomsten maken de keuze van het meubilair zichtbaar als keuze, in plaats van als een schijnbaar onvermijdelijke opstelling.
Stel je nu voor dat je elk boek weghaalt. Veel van het betoog van Carlton blijft. De gekleurde constructie staat er nog, houdt open ruimtes vast en stelt een bepaald karakter voor de kamer eromheen voor.