Het nuttige deel is deels leeg
Vul een zak volledig en de inhoud heeft weinig ruimte om zich te herschikken. Sacco hangt van de tegenovergestelde toestand af. MoMA beschrijft een hoes die tot ongeveer twee derde van haar inhoud met polystyreenkorrels is gevuld, zodat er ruimte blijft om te bewegen terwijl de zitter zich installeert.1
Het lichaam drukt naar beneden; de vulling verschuift in het resterende volume; de flexibele hoes houdt haar bijeen. Het resultaat krijgt een zitting en een rug zonder als een conventioneel frame met die delen op een vaste plek te beginnen.
Daardoor is de onbezette stoel ongewoon moeilijk van zijn gebruik te scheiden. Een lege houten stoel kondigt een houding vooraf aan. De omtrek van Sacco blijft voorlopiger en wacht tot een persoon de opstelling afmaakt.
Drie ontwerpers, één gedeeld experiment
Piero Gatti, Cesare Paolini en Franco Teodoro hadden vanaf 1965 op meerdere ontwerpterreinen samengewerkt. Het verslag van Zanotta dateert het ontwerp van Sacco op 1968 en de productie op 1969.32
Het experiment deed geen afstand van ontwerpbeslissingen. Vorm, naden, hoesmateriaal en hoeveelheid vulling beïnvloeden allemaal het resultaat. Een houten frame weghalen draagt de verantwoordelijkheid over aan andere delen van het object.
MoMA legt de herinnering van Gatti aan matrassen gevuld met kastanjebladeren als referentiepunt vast. Het verband is nuttig omdat het het idee terugbrengt naar een bekend beginsel: een losse massa kan een dragend vlak worden wanneer ze binnen een flexibele omhulling wordt gehouden.1
Een nieuwe stoel kan daarom voortkomen uit het heroverwegen van een eenvoudige fysieke verhouding in plaats van uit het toevoegen van een uitgebreider mechanisme.
Een ontwerper zakt weg in zijn eigen voorstel
De openingsfoto toont Franco Teodoro achteroverliggend in Sacco. Het familiearchiefverslag dateert het beeld op 16 april 1969 en vermeldt Mario Sarotto.4
Het is een bijzonder behulpzaam aanzicht omdat de persoon het meubel uitlegt. De hoes komt rond delen van het lichaam omhoog en vlakt elders af. De onregelmatige omtrek van de stoel lijkt niet langer een onvolledig object; hij lijkt het spoor van een bepaalde bezetting.
De foto laat ook iets onopgelost. Een andere zitter, of dezelfde zitter die van stand verandert, zou een andere opstelling voortbrengen. Eén beeld kan een moment documenteren zonder een definitief silhouet voor het ontwerp te leveren.
De geschiedenis van Zanotta legt latere versies met veranderde materialen vast, waaronder ontwikkelingen rond het vijftigjarig bestaan van het ontwerp. Die vernieuwingen horen bij bepaalde edities en niet bij de oorspronkelijke vulling uit de jaren 1960.2
De onderliggende vraag blijft makkelijk te herkennen: hoeveel van de vorm van een stoel kan aan de persoon worden overgelaten die hem gebruikt?
Sacco biedt een ongewoon zichtbaar antwoord. De bewoner gaat zitten en het meubel herschikt zijn eigen omtrek. Sta weer op en de lege zak houdt een tijdelijke herinnering vast aan het lichaam dat er was.
