Begin onder de cirkel
Een klein rond blad is gemakkelijk te begrijpen. IJhorst wordt bijzonderder wanneer het oog eronder beweegt en dunne delen door een open geometrisch onderstel volgt.
Spectrum dateert het ontwerp op 1953 en noemt Constant Nieuwenhuys als ontwerper. Het beschrijft een staaldraadframe en een multiplex blad, met voor het kleine krukje een diameter van 35 cm en een hoogte van 43 cm. Hetzelfde meubel kan ook als bijzettafel dienen.1
Door de schaal is de verhouding bijzonder goed leesbaar. Het blad biedt één helder vlak, terwijl het onderstel met lijnen ruimte inneemt. Veel van de omringende kamer blijft ertussen zichtbaar.
De diagonalen maken het onderstel het volgen waard
Spectrum bespreekt het frame aan de hand van druk- en trekkrachten. Dat is zijn beschrijving van de constructieve uitdrukking van het ontwerp, geen uitnodiging om uit een illustratie een geteste belasting af te leiden.1
Visueel geven de diagonale delen het oog verschillende routes tussen de onderkant van het blad en de vloer. Door de open structuur zijn die routes beter te volgen dan binnen een gesloten voet.
Het contrast verandert hoe het kleine object wordt gelezen. De cirkel lijkt compact en compleet, terwijl de ondersteunende lijnen door de ruimte eronder lijken te reiken. Een bruikbaar meubel kan zo ook een kleine geometrische compositie zijn.
Een schilder werkt met een meubelcollectie
Stichting Constant verbindt de IJhorst-tafels uit 1953 met Martin Vissers uitnodiging om ontwerpen voor de Spectrum-collectie te maken. Dat plaatst het meubel binnen een relatie tussen een kunstenaar en een ontwerpbedrijf, in plaats van het krukje als losstaand decoratief object te behandelen.2
Spectrum verbindt IJhorst ook met een keerpunt tussen Constants Cobra-periode en zijn latere New Babylon-project. Het kleine meubel geeft die grotere verschuiving een huiselijke schaal: iemand kan het geometrische denken in een dagelijks voorwerp ontmoeten.1
Het meubel hoeft niet de gehele praktijk van de kunstenaar uit te leggen. Het open onderstel is genoeg om een bepaalde manier van ruimte ordenen tastbaar te maken.
De kleuren hebben een andere datum
De stichting dateert Spectrums opdracht aan Studio RENS voor een nieuw kleurenschema op 2022. De latere accessoirepresentatie van de fabrikant beschrijft de herintroductie in de collectie. Die keuzes horen bij een later hoofdstuk en niet automatisch bij de oorspronkelijke uitvoering uit 1953.23
Kleur kan de scheiding tussen blad en frame benadrukken, maar de verhouding is van zichzelf al fysiek helder. Een kleine cirkel staat boven een structuur waar je doorheen kunt kijken. IJhorst geeft de kamer een plek voor een persoon of een kopje, en een paar lijnen om te volgen.